Chuyến du lịch viễn tưởng và cuộc phưu lưu có thật trong đời

Cuộc phiêu du viễn tưởng vào thế giới lượng tử và thế giới tương đối của ông viết từ năm 1938 mà mãi đến năm 1944 mới được ấn hành, nhưng sau đó đã được tái bản tới  16 lần ( Mr. Tomkins trong vương quốc kỳ diệu ) và 10 lần ( Mr. Tomkins nghiên cứu nguyên tử ), được dịch ra tất cả các ngôn ngữ châu Âu, cũng như tiếng Trung quốc và tiếng Hindi ở châu Á  . Bản dịch tiếng Việt mãi hôm nay mới có thể ra mắt độc giả, là sự thống nhất của cả hai chuyến du lịch viễn tưởng ấy: Tomkins vừa đi vào thế giới với tốc độ cực lớn, lại vừa đi vào những kích thước cực nhỏ, và lẽ đương nhiên chúng ta sẽ gặp phải những bất ngờ khó tưởng tượng, chính là yếu tố làm nên sự hấp dẫn của cuốn sách.

Lượng tử và tương đối là hai lĩnh vực hấp dẫn nhất của vật lý. Cũng là hai lĩnh vực khó tiếp thu, vì nó không phù hợp với kinh nghiệm sống thường ngày của mỗi chúng ta. Trong một cuốc sách trước đây ( Thế giới lượng tử kỳ bí ), chúng ta đã có sự khám phá từ rất nhiều thí nghiệm suy tưởng, hôm nay chúng ta lại có sự khám phá qua những chuyến đi. Dù sách của Gamov đã được biên soạn từ rất lâu, nhưng đã được bổ sung qua mỗi lần tái bản, và đến hôm nay vẫn giữ nguyên ý nghĩa phổ cập và thời sự của nó.

Không theo phong cách tưởng tượng của Gamov, Feynman đến với chúng ta bằng những câu chuyện có thật. Rất thật, nhưng đọc xong ta vẫn thấy ngỡ ngàng, vì cái thật của nhà vật lý vĩ đại ấy đối với chúng ta cũng mang đầy chất phi thường, cứ như là tưởng tượng. Feynman là một nhà vật lý đoạt giải Nobel, và trong khi thực hiện những niềm vui khám phá của mình, ông đã gặp gỡ và cùng làm việc với rất nhiều nhà khoa học đoạt giải Nobel khác. Đấy là những nhân cách cực kỳ hấp dẫn và chúng ta có một sự may mắn lớn, khi trong một cuốn sách mà có dịp chiêm ngưỡng tất cả những người như vậy.

“Niềm vui khám khá” là tập hợp khá độc đáo những bài nói, bài trả lời phỏng vấn của Feynman. Chúng ta sẽ gặp lại ở đây nhà vật lý lỗi lạc khi làm việc ở Los Alamos ( dự án chế tạo bom nguyên tử của Mỹ ), người đã dự kiến về máy tính song song trong tương lai, cũng là người được mệnh danh là cha đẻ của vật lý nano… Nhưng chúng ta cũng gặp gỡ với một con người giản dị, đầy nhiệt huyết, với rất nhiều trò vui đùa quái qủy của đời sống học trò. Khi đến nói chuyện tại Italia nhân lễ tưởng niệm Galileo, ông đã mở đầu :”Trước hết xin giới thiệu, tôi là Giáo sư Feynman, mặc dù hôm nay tôi mặc complê”. Hồi ở Los Alamos, ông nổi tiếng về biệt tài mở khóa: ông đã mở được tất cả các tủ hồ sơ mật tại đây. Feynman là một người chơi trống cực hay và vẽ cũng cực giỏi. Nói gọn trong một từ: ông là hòn nam châm hút hết về mình những gì là tài năng, nhiệt huyết và niềm vui sống.

Vowsi hai tập sách mới xuất bản, KHOA HỌC & KHÁM PHÁ thực sự đem lại cho bạn đọc những niềm vui mới.

• “Những câu chuyện phiêu lưu của Mr. Tomkins trong vương quốc tương đối và vương quốc lượng tử”, Tác giả: Gamov- Dịch giả: Nguyễn trần Kiều & Phạm văn Thiều.
• “Niềm vui khám phá”, Tác giả: Feynman- Dịch giả: Phạm văn Thiều & Đặng đình Long