vietnam   english

Dịch giả Phạm Văn Thiều


Với những đóng góp to lớn của TS Phạm Văn Thiều, Giải Phan Châu Trinh cho ông còn là niềm động viên lớn cho các nhà khoa học trong việc tạo dựng một nền văn hóa khai sáng và hiện đại cho dân tộc.

Dịch giả Phạm Văn Thiều

TIỂU SỬ

Năm sinh:     25/6/1946

Quê quán: xã Nam Thanh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định

Chỗ ở hiện nay: 11/128, ngõ Văn Chương, quận Đống Đa, Hà Nội

Trình độ chuyên môn: Cử nhân vật lý lý thuyết, tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1968

 

QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC

+1969 – 1972: Cán bộ giảng dạy trường Đại học Công nghiệp nhẹ

+ 1972 -1973: Nhập ngũ và công tác tại Bộ tư lệnh Hóa Học

+ 1973 – 1990: Cán bộ giảng dạy tại Học viện Kỹ thuật Quân sự, trong đó có:

- Nhiều năm làm Phó Chủ nhiệm bộ môn Vật lý

- Hai năm tu nghiệp tại Viện Vật lý Hạt nhân thuộc trường Đại học   Paris Sud (1982-1983)

+ 1990 – 1993: Phó Giám đốc Trung tâm Sách và Tạp chí KHKT thuộc Viện     Khoa học Việt Nam (nay là Viện Khoa học và Công nghệ quốc gia) .

+ 1993 – 2002:

- Thư ký khoa học của Tạp chí Communications in Physics (Tạp chí xuất bản bằng tiếng Anh, chuyên đăng các công trình nghiên cứu của các nhà vật lý Việt Nam và thế giới).

- Bắt đầu tiến hành dịch các tác phẩm phổ biến khoa học. Tháng 6 – 9 năm 2002 thực tập tại Pháp theo học bổng của Bộ Văn hóa Pháp cho dịch giả.

+ 2002 đến nay: Công tác tại Viện Vật lý thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Quốc gia) và Hội Vật lý Việt Nam; Phó Tổng thư ký Hội Vật lý Việt Nam kiêm Tổng Biên tập tạp chí Vật lý & Tuổi trẻ

DỊCH PHẨM ĐÃ XUẤT BẢN:

I. Sách phổ biến khoa học

  1. 1. Lược sử thời gian của Stephen Hawking (dịch cùng với Cao Chi), NXB Khoa học-

Kỹ thuật, 1993 (tái bản 3 lần), NXB Trẻ, 2007 (tái bản 2 lần)

  1. 2. Giai điệu bí ẩn của Trịnh Xuân Thuận, NXB KHKT, 2000 (tái bản 4 lần)
  2. 3. Trò chuyện với nhà vật lý thiên văn Trịnh Xuân Thuận, của Trịnh Xuân Thuận,

NXB Trẻ, 2001 (tái bản 4 lần)

  1. 4. Hỗn độn & Hài hòa của Trịnh Xuân Thuận, (dịch cùng Nguyễn Thanh Dương),

NXB Khoa học và Kỹ Thuật, 2003 (tái bản 3 lần)

  1. 5. Giai điệu dây và bản giao hưởng vũ trụ, của Brian Greene, NXB Trẻ, 2003

(tái bản 3 lần)

  1. 6. Định lý cuối cùng của Fermat, của Simon Singh, (dịch cùng với Phạm Việt Hưng),

NXB Trẻ 2004 (tái bản 3 lần)

  1. 7. Cái vô hạn trong lòng bàn tay, của Trịnh Xuân Thuận, (dịch cùng Ngô Vũ)

NXB Trẻ, 2005 (tái bản 4 lần)

  1. 8. Nguồn gốc, của Trịnh Xuân Thuận, (dịch cùng Ngô Vũ), NXB Trẻ, 2006

(tái bản 3 lần)

9. Những con đường ánh sáng (2 tập), của Trịnh Xuân Thuận, (dịch cùng Ngô Vũ)

NXB Trẻ, 2008   (tái bản 1 lần)

10. Cuộc phiêu lưu của mixtơ Tompkins vào thế giới tương đối và thế giới lượng tử, của George Gamow, (dịch cùng Nguyễn Trần Kiều), NXB Trẻ, 2009

11. Niềm vui khám phá, của Feynman, (cùng với Đặng Đình Long), NXB Trẻ, 2009

12. Mật Mã, của Simon Singh, (dịch cùng với Phạm Thu Hằng), NXB Trẻ, 2009

13. Năm phương trình làm thay đổi thế giới, của Michael Guillen, (dịch cùng với Trần

Quốc Túy), NXB Trẻ, 2009

14. Vật lý và Triết học, của Werner Heisenberg, (dịch cựng với Trần Quốc Túy), thuộc tủ sách “Tinh Hoa” của NXB Tri Thức, 2009

15. Cuộc chiến lỗ đen, của Leonard Susskind, (dịch cùng với Phạm Thu Hằng), NXB Trẻ, 2010

16. Nghệ thuật & Vật lý, của Leonard Shlain, (dịch cùng với Trần Mạnh Hà), NXB Tri Thức, 2010.

II. Sách giáo khoa & những sách khác

17. Toán rời rạc và ứng dụng trong tin học, của Kenneth Rosen, (dịch cùng với Đặng Hữu Thịnh) NXB KHKT, 1993 & NXB Giáo Dục, 2008 (tổng số lần tái bản: 6)

III. Sách sắp in

  • Chúa Trời có là nhà toán học? của Mario Livio, (dịch cùng với Phạm Thu Hằng), NXB Trẻ, 3/2011.
  • Từ hiệu ứng con bướm đến lý thuyết hỗn độn, của James Gleick, (dịch cùng với Ngô Vũ), NXB Trẻ, 3/2011.

------------

Dịch giả Phạm Văn Thiều đã có rất nhiều công trình dịch thuật công phu và nghiêm túc trong lĩnh vực phổ biến kiến thức khoa học, trong đó có thể kể những dịch phẩm có giá trị sau đây :

- “Lược sử thời gian” của Stephan Hawking (dịch cùng Cao Chi), đã được tái bản năm lần

- “Hỗn độn và hài hoà” của Trịnh Xuân Thuận (dịch cùng Nguyễn Thanh Dương), tái bản ba lần

- “Trò chuyện với nhà vật lý thiên văn Trịnh Xuân Thuận”, tái bản ba lần

- “Cái vô hạn trong lòng bàn tay” của Trịnh Xuân Thuận, tái bản bốn lần

- “Nguồn gốc” của Trịnh Xuân Thuận (dịch cùng Ngô Vũ), tái bản bốn lần

- “Giai điệu dây và bản giao hưởng vũ trụ” của Brian, Greene, tái bản bốn lần

- “Định lý cuối cùng của Fermat” của Simon Singh (Dịch cùng Phạm Việt Hưng), tái bản ba lần

- “Vật lý và triết học” của Werner Heisenberg (dịch cùng Trần Quốc Túy)

 Giải thưởng này là hoàn toàn xứng đáng với dịch giả Phạm Văn Thiều, không có gì cần bàn luận thêm. Nếu thử làm một thăm dò ý kiến độc giả đủ mọi lứa tuổi về những công trình dịch thuật và phổ biến những tinh hoa tri thức khoa học thế giới thì chắc chắn tên ông sẽ nổi bật. Giải này khẳng định tài năng và tâm huyết của dịch giả đã đóng góp tích cực vào sự nghiệp khởi động lòng yêu thích và khám phá khoa học trong thế hệ trẻ. Có lẽ ông là người đi đầu trong phong trào dịch thuật khoa học cận đại - Vật lý lượng tử, Thiên văn, Vũ trụ học - ở Việt Nam.

 Bản thân dịch giả là một nhà vật lý lý thuyết hạt nhân nghiêm túc và say mê. Khi còn là nghiên cứu sinh ở Đại học Paris Sud (Orsay) trong những năm đầu 1980 đầy khó khăn của đất nước, lần đầu được tiếp cận với thế giới khoa học tiên tiến, ông đã cố gắng tinh luyện hai ngoại ngữ Pháp, Anh để trước hết tiếp nhận và triển khai cho cá nhân mình nhiều tác phẩm tinh hoa khoa học phổ biến cho đại chúng. Thận trọng khi cùng với GS Cao Chi dịch bản Lược sử Thời gian của S. Hawking coi như một thử thách ban đầu thành công, những cuốn sách ông kén chọn để biên dịch về sau đều là những tuyệt tác, đặc biệt cuốn Giai điệu bí ẩn, tác phẩm đầu tay tuyệt vời của Trịnh Xuân Thuận. Cuốn này đã gây cảm mến cho một người đọc đặc biệt là Tổng thống Pháp F. Mitterand, khiến ông đã mời tác giả về cùng trong chuyến thăm chính thức Việt Nam năm 1993.

Cuốn Giai điệu dây và bản giao hưởng Vũ trụ của Brian Greene minh chứng tài nghệ dịch thuật và sự tinh tường nhạy bén của Phạm Văn Thiều. Đó là một best seller (sau quay thành phim cho truyền hình) về một đề tài nóng bỏng là Lý thuyết Siêu dây, biên giới của Vật lý hiện đại - Lượng tử hòa nhịp với Tương đối, hai cột trụ của khoa học - tuy quyến rũ và lý thú nhưng vô cùng khó khăn trong dịch thuật. Nhiều từ ngữ và khái niệm mới của vật lý thêm vào cách diễn giảng độc đáo của tác giả khiến người dịch phải hết sức quán triệt nội dung khoa học mới có thể chuyển ngữ nổi một tác phẩm diệu vời này. Và ông đã thành công với bốn lần tái bản.

Bản dịch cuốn Vật lý và Triết học của W. Heisenberg vừa xuất bản cũng là một thành tựu lớn của dịch giả cộng tác với Trần Quốc Túy. Điều đáng chú ý là các dịch giả đã công phu thêm vào Nguyên bản của Heisenberg (viết năm 1956, phản ảnh quan điểm của trường phái Copenhagen mà tác giả là đại diện tiêu biểu với N. Bohr) hai bài giới thiệu của D. Lindley và P. Davies để cập nhật cái khó khăn cốt lõi của Cơ học lượng tử là chuyện diễn dịch (interpretation) nó. Thực thế, ai trong chúng ta, nhất là các nhà vật lý chuyên nghiệp, khi đến với Lượng tử đều cảm thấy có cái gì lạ lùng, đầy bí ẩn, khó nắm bắt toàn diện trong sự diễn dịch. Ngoài quan điểm Copenhagen là những quan điểm khác với D. Bohm, với A. Einstein, B. Podolski và N. Rosen (EPR) và định lý của J. Bell để kiểm chứng qua thực nghiệm hệ quả của những quan điểm này. Hơn nữa trong phần Phụ trú công phu của bản dịch, bài Tôn giáo và Khoa học (phiếm luận trao đổi giữa tác giả với các bạn đồng nghiệp: P. Dirac, N. Bohr, W. Pauli) mang lại cho độc giả nhiều suy ngẫm, học hỏi thú vị.

Với những đóng góp to lớn của TS Phạm Văn Thiều, Giải Phan Châu Trinh cho ông còn là niềm động viên lớn cho các nhà khoa học trong việc tạo dựng một nền văn hóa khai sáng và hiện đại cho dân tộc.

(Theo nxbtrithuc.com.vn)

 


       

        Off Telex VNI VIQR



  
Các tin khác
Vị trí 01
Vị trí 02
Vị trí 03
Sinh hoạt Khoa học tháng 6/2013 Một số mẩu chuyện chưa kể về Bóng đá
Sinh hoạt Khoa học tháng 5/2013  Richard P. Feynman, một trong những nhà Vật lý kiệt xuất mọi thời đại.

Sinh hoạt Khoa học tháng 3/2013 Buổi sinh hoạt đầu Xuân Quý Tỵ


  • Ngọc Vũ
    Ngọc Vũ
    Tên thật : Vũ Tuấn Ngọc
    Sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, tốt nghiệp Đại học...
  • Phạm Thu Hằng
    Phạm Thu Hằng
    Phạm Thu Hằng
    Sinh năm 1975 tại Nam Định
    Công tác tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
    ...
  • Phạm Ngọc Điệp
    Phạm Ngọc Điệp
    Sinh ra và lớn lên tại Ninh Bình, yêu thích vật lý, đạt nhiều giải thưởng cấp tỉnh và...
  • Nguyễn Dung
    Nguyễn Dung
    Thạc sĩ Ngôn ngữ học, yêu thích văn chương, đã từng đăng bài trên tạp chí Văn học Tuổi...
  • Trần Thị Mai Hiên
    Trần Thị Mai Hiên
     Sinh năm 1981, tốt nghiệp Đại học Ngoại thương TP Hồ Chí Minh và Thạc sĩ ngành quản trị kinh doanh tại...
  • Ngô Minh Toàn
    Ngô Minh Toàn
    Sinh năm 1979, tốt nghiệp Đại học Khoa học Tự nhiên TP Hồ Chí Minh và Tiến sĩ ngành Vật Lý Sinh Học...
Tác giả Brian Greene Ngoài những công trình khoa học có giá trị về lý thuyết dây, Greene...
Mật Mã: Từ cổ điển đến lượng tử Trong lịch sử nhân loại đã xảy ra những cuộc chiến tranh tàn khốc, như hai cuộc thế...
Tác giả Silvia Arroyo Camejo Camejo không phải là con người khô cứng vì sách vở. Cô học múa ballet,...
Người bạn gái của lượng tử Mới 17 tuổi, Silvia Arroyo Camejo đã là tác giả của một cuốn sách ăn khách...
1. The scientist who‘s in love with literature
Pham Van Thieu loved writing and poetry from the moment he learnt to read. However, he wanted to be a mathematician. In the end he became a physicist. He has written 18 popular science books and is editor-in-chief of Physics and Youth Magazine.
2. Thư của GS.TSKH Đặng Vũ Minh gửi Tủ sách.
 Đây là bức thư của GS. TSKH Đặng Vũ Minh, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội, Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam..
3. Chương trình giao lưu Khoa học và Khám phá
Tháng 11/2009, NXB Trẻ cùng nhóm chủ biên bộ sách Khoa học và khám phá tổ chức buổi giao lưu xoay quanh những nội dung khoa học hiện đại.

Nhân viên 02
Hotline: 0985 27 28 35


contact@khoahocvakhampha.com.vn
admin@khoahocvakhampha.com.vn