vietnam   english

“Chúng ta đã có thể cứu mạng nhiều người”?


Năm 2006, BSR và Ngân hàng thế giới cùng  một số tổ chức khác đề xướng dự án giúp cải thiện môi trường làm việc ở những nhà máy sản xuất điện thoại di động và nhiều thiết bị khác tại Trung Quốc. Tổ chức này cùng với các công ty hứa hẹn sẽ thử nghiệm nhiều phương án. Foxconn đồng ý tham gia.

Trong vòng bốn tháng, BSR và một số tổ chức đã thảo luận cùng Foxconn về việc xây dựng một chương trình thí điểm thiết lập một “đường dây nóng” cho công nhân để họ có thể báo cáo những sai phạm, tìm kiếm trợ giúp về mặt tâm lý và trình bày về các vấn đề ở nơi làm việc. Theo một nhà tư vấn của BSR, Apple không tham gia vào dự án nhưng cũng được thông báo đầy đủ thông tin chi tiết.

Tuy nhiên, những đòi hỏi của Foxconn liên tục thay đổi trong quá trình thảo luận. Đầu tiên là họ yêu cầu đánh giá đường dây nóng đang hoạt động thay vì xây dựng những đường dây mới. Sau đó, họ muốn bác bỏ việc trợ giúp về tâm lý. Foxconn yêu cầu các bên tham gia ký kết một thỏa thuận rằng sẽ không ai tiết lộ những điều quan sát thấy, rồi liên tục soạn lại thỏa thuận này. Rồi cuối cùng, mọi việc cũng được ấn định và dự án sẽ bắt đầu vào tháng 1 năm 2008. Nhưng trước đó 1 ngày, Foxconn lại muốn thay đổi, và đã quá rõ rằng dự án sẽ không được tiến hành. Theo một nhà tư vấn của BSR, bảng tổng kết năm 2008 không có tên Foxconn.



    Ký túc xá của Foxconn được bao bọc cẩn thận
                   bằng lưới sau nhiều vụ
        có ý định tự tử của công nhân

Một năm sau, một công nhân không rõ đã ngã hay nhảy xuống từ một tòa nhà sau khi đánh mất một phiên bản thử nghiệm của iPhone. Hai năm sau, ít nhất đã có 18 công nhân của Foxconn có ý định tự tử. Trong năm 2010, hai năm sau khi chương trình thí điểm thất bại và hàng chục vụ tự tử bất thành, Foxconn đã thiết lập một đường dây nóng dành riêng cho việc tư vấn tâm lý miễn phí. Một nhà tư vấn của BSR ( người yêu cầu được giữ nặc danh) cho hay: “Chúng ta đã có thể cứu mạng nhiều người, và chúng tôi đã yêu cầu Apple gây áp lực lên Foxconn, nhưng họ không muốn làm vậy. Nhiều công ty như H.P và Intel, Nike thúc ép nhà cung cấp của họ. Nhưng vì Foxconn là nhà sản xuất quan trọng nhất của họ, Apple đã từ chối.” Trong một bản báo cáo sau đó, BSR phủ nhận và nói rằng đó chỉ là quan điểm của một cá nhân.

Chủ tịch Aron Cramer của BSR đã viết: “Tôi và những đồng nghiệp trong BSR coi Apple là công ty có nhiều nỗ lực hết mình để đảm bảo điều kiện làm việc trong chuỗi cung ứng đáp ứng đẩy đủ các quy định, tiêu chuẩn của công ty và mong muốn của người tiêu dùng.” Ông Cramer còn cho rằng việc yêu cầu Apple gây áp lực lên Foxconn là đi ngược với tiêu chí của chương trình thí điểm, và có nhiều lý do khiến nó không được thực hiện.

Foxconn thông báo là họ đã nhanh chóng hành động để ngăn chặn những vụ tự tử và “ghi chép cho thấy các biện pháp đó thực sự thành công.”

Một khách hàng khó tính

Hàng tháng, với mong muốn trở thành nhà cung cấp của Apple, các vị lãnh đạo của nhiều công ty ở  khắp mọi nơi trên thế giới nếu không đổ về Cupertin, thì sẽ mời những sếp lớn của Apple đến thăm cơ sở sản xuất của mình.

Khi có tin vui báo về rằng Apple đặc biệt thích thú một sản phẩm hay dịch vụ nào đó, những bữa tiệc nho nhỏ lại nổ ra tưng bừng và không thể thiếu whiskey, Karaoke.

Sau đó, Apple đưa ra hàng loạt những yêu cầu. Apple thường đòi hỏi nhà cung cấp ghi rõ chi phí cho linh kiện và nhân công. Giám đốc điều hành muốn biết rõ từng chi tiết tài chính. Sau cùng, Apple sẽ tính toán chi li rồi ra giá cho từng sản phẩm. Hầu hết những nhà cung cấp chỉ  được một khoản lãi suất cỏn con. Do vậy, nhà cung cấp cố gắng cắt giảm chi phí, thay thế phương án sản xuất  và thúc ép nhân viên làm việc nhanh hơn, lâu hơn.

Một giám đốc điều hành, người đã giúp mang iPad đến với thị trường nhận xét “Khi làm việc cho Apple, cách duy nhất để kiếm tiền là nghĩ ra phương án  hoạt động hiệu quả hay rẻ hơn,”  và “rồi năm sau, họ sẽ quay lại, và yêu cầu giảm thêm 10%.”

Tháng 1 năm 2010, tại Trung Quốc, công nhân tại một nhà máy thuộc Wintek, đối tác sản xuất của Apple, đình công với vô vàn lý do, trong đó có cả tin đồn về công nhân phải tiếp xúc với hóa chất độc hại. Nhiều cuộc điều tra của giới truyền thông hé lộ rằng hơn 100 công nhân bị ảnh hưởng bởi n-hexane, một hóa chất độc hại có thể làm tổn thương hệ thần kinh và gây bại liệt. Công nhân nói rằng họ được yêu cầu sử dụng n-hexane để lau chùi màn hình iPhone vì nó hiệu quả gấp 3 lần dung dịch bình thường. Đồng nghĩa với việc họ sẽ làm được nhiều hơn mỗi phút.

Một năm sau, Apple bình luận về vấn đề của Wintek rằng họ đã “yêu cầu Wintek ngừng sử dụng n-hexane” và “Apple cam đoan rằng những công nhân bị ảnh hưởng đã được chữa trị, và chúng tôi đang tiếp tục theo dõi bệnh án cho đến khi họ hoàn toàn bình phục.” Apple cũng nói rằng họ yêu cầu Wintek sửa chữa hệ thống thông gió. Cùng tháng đó, một ký giả cho tờ Thời báo NewYork phỏng vấn hàng chục nhân viên bị ảnh hưởng của Wintek và được cho  biết  rằng họ chưa từng được Apple liên lạc, rồi Wintek đã buộc họ thôi việc và nhận tiền mặt để che đậy sự việc. Sau cuộc phỏng vấn đó, Wintek cam kết sẽ lưu ý hơn và Apple đã cử đại diện để liên lạc với những công nhân bị thương tổn. Sáu tháng sau, nhiều báo cáo thương mại cho thấy Apple đã cắt giảm đáng kể chi phí trả cho Wintek.

Wintek vẫn là một nhà cung cấp quan trọng của Apple. Trong một bài phát biểu, Wintek đã từ chối bình luận và chỉ nói rằng sau sự việc, công ty đã có “những biện pháp mạnh” và “sẽ đảm bảo phúc lợi của công nhân và tạo ra một môi trường làm việc an toàn và lành mạnh.”

“Bạn có thể đặt ra mọi điều luật, nhưng chúng đều vô nghĩa nếu bạn không cho phép nhà cung cấp kiếm đủ lợi nhuận để chi trả cho công nhân của họ,” một cựu giám đốc của Apple nói. “Nếu thắt chặt ngân sách, bạn đang ép buộc họ phải từ bỏ an toàn lao động.”

Rất nhiều công ty công nghệ lớn sở hữu nhà máy với điều kiện làm việc thấp. Tuy nhiên, mỗi nhà giám sát và cung cấp lại có những hành động khác nhau. Giám đốc của nhiều nhà cung cấp trong buổi phỏng vấn nói rằng: HP cùng nhiều công ty khác cho phép họ kiếm thêm một ít lợi nhuận và một số khoản phụ khác với điều kiện chúng được dùng để cải thiện điều kiện cho công nhân.

“Những nhà cung cấp rất cởi mở với chúng tôi” Zoe McMahon, giảm đốc chương trình đảm bảo điều kiện môi trường và xã hội trong chuỗi cung ứng của HP nói “Họ cập nhật cho chúng tôi mỗi khi gặp khó khăn, và điều gây ảnh hưởng đến quyết định của chúng tôi.”

 

 Vụ Nổ

Như thường lệ, vào buổi chiều xảy ra vụ nổ ở nhà máy iPad, Lai Xiaodong gọi điện cho bạn gái. Lai nói với cô rằng quản lý nói rằng anh phải làm việc thêm giờ nên họ sẽ không thể gặp nhau buổi tối hôm đó.

Anh đã thăng tiến nhanh chóng ở Foxconn, chỉ sau vài tháng làm việc anh được phân công quản lý một nhóm bảo trì những cỗ máy đánh bóng vỏ iPad. Nơi đặt máy móc rất ồn ào và đầy bụi nhôm trong không khí. Dù đã phải đeo mặt nạ và bịt tai, nhưng họ có tắm gội bao nhiêu lần vẫn không thể gột hết đám bụi nhôm lấp lánh trong tóc và ở khóe mắt họ.

Chỉ 2 tuần trước vụ nổ, một tổ chức của Hồng Kong phát hành một bản báo cáo về tình trạng thiếu an toàn trong nhà máy ở Thành Đô, trong đó có vấn đề về bụi nhôm. Tổ chức ‘Sinh viên và Học giả chống lại sai phạm trong ứng xử của Công ty&;, hay gọi tắt là SACOM, đã ghi lại hình ảnh công nhân bị phủ kín bởi những mảnh nhôm bé xíu. “Sức khỏe và an toàn lao động cho con người ở Thành Đô rất đáng báo động,” bản báo cáo viết “công nhân cũng ghi nhận vấn đề với hệ thống quạt gió tồi tàn và vật dụng bảo hộ lao động không đảm bảo.”

Một bản copy được gửi cho Apple. “Không hề có phản hồi”, Debby Chan Sze Wan, một thành viên trong tổ chức nói “Vài tháng sau, tôi đến Cupertino và bước vào tiền sảnh của Apple nhưng không có ai chịu tiếp tôi cả. Tôi chưa từng nhận được bất kỳ liên lạc nào từ Apple.”

Buổi sáng xảy ra vụ nổ, Lai lại đi làm bằng xe đạp. iPad mới được phát hành vài tuần trước đó, và công nhân đang bị hối thúc để hoàn thành hàng nghìn vỏ máy mỗi ngày. Nhiều nhân viên đã nhận xét rằng khung cảnh nhà máy thật điên cuồng. Những hàng dài máy móc cùng với công nhân đeo mặt nạ đang vội vã bấm nút. Những ống dẫn khí lớn quét qua mỗi trạm, nhưng chúng không hề thấm thía với 3 dãy máy hoạt động liên tục. Bụi nhôm bay khắp mọi nơi.

Bụi vốn là một hiểm họa lao động phổ biến. Năm 2003, một vụ nổ gây ra bởi bụi nhôm ở Ấn độ đã phá hủy một nhà máy và giết chết 1 người. Năm 2008, đám bụi nông nghiệp trong một nhà máy đường ở Georgia gây ra một vụ nổ giết chết 14 người.

Ca trực thứ 2 của Lai bắt đầu được 2 tiếng thì tòa nhà bắt đầu rung lắc, như thể một trận động đất đang càn qua. Tiếp theo là hàng loạt vụ nổ, công nhân nhà máy thuật lại.

Liền sau đó là những tiếng la hét thất thanh.

Những thước hình được ghi lại trên điện thoại di động cho thấy hình ảnh đồng nghiệp của Lai đang bỏ chạy, ngoài trời là cột khói đen trộn lẫn với cơn mưa nhẹ. Con số thương vong là 18 người với 4 người thiệt mạng.

Tại bệnh viện, lớp da của Lai gần như bị thiêu rụi, bạn gái của anh nói “tôi nhận ra anh bởi đôi chân, nếu không tôi hoàn toàn không thể nhận ra đó là ai.”

Anh bị phỏng đến 90% cơ thể. Khi gia đình anh đến nơi, không ai có thể cầm lòng trước tình trạng của anh. Người mẹ của anh đã rất cố gắng để không chạm vào người con trai vì sợ rằng nó sẽ khiến anh rất đau đớn.

“Biết vậy tôi đã nắm lấy tay nó, tôi đã có thể chạm vào người nó,” người mẹ xúc động.

“Nó đã rất kiên cường,” bà nói “nó cầm cự được trong 2 ngày.”

Sau khi Lai qua đời, những người đồng nghiệp ở Foxconn đã đưa tro cốt của anh về quê. Và công ty này ký 1 tấm séc khoảng 150.000 đôla.

Trong một bài phát biểu, Foxconn đã nói rằng vụ nổ ở nhà máy Thành Đô không vi phạm bất cứ quy định và pháp luật nào, và “sau khi đảm bảo rằng thân nhân của những người thiệt mạng được hưởng sự trợ giúp cần thiết, chúng tôi cam kết rằng các công nhân bị thương sẽ nhận được sự chăm sóc y tế tận tình nhất.” Thêm vào đó, sau vụ nổ, Foxconn ngay lập tức tạm dừng mọi hoạt động trong xưởng đánh bóng và cải thiện hệ thống thông gió cùng với hút bụi, và áp dụng nhiều công nghệ khác để tăng cường an toàn lao động.

Trong một bản báo cáo gần đây nhất về trách nhiệm của nhà cung cấp, Apple viết rằng sau khi vụ nổ xảy ra, công ty này đã lien lạc với “những chuyên gia an toàn hàng đầu” và cử một đội điều tra đến và đưa ra những góp ý để ngăn chặn vụ việc tương tự xảy ra trong tương lai.

Tuy nhiên vào tháng 12, 7 tháng sau vụ nổ đã giết chết Lai, một nhà máy iPad khác lại nổ tung, lần này là ở Thượng Hải. Một lần nữa, bụi nhôm là thủ phạm làm bị thương 59 công nhân, khiến 23 người phải nhập viện.

“Đó là một sự cẩu thả, đáng nhẽ mọi nhà máy cần phải được kiểm tra sau vụ nổ,” Nicholas Ashford, một chuyên gia an toàn hàng đầu – hiện đang làm việc ở MIT nhận xét. “Tôi có thể hiểu được nếu bụi nhôm là một vấn đề nan giải. Nhưng bạn có biết rằng giải quyết chúng dễ dàng đến mức nào không? Chỉ với hệ thống thông gió. Bài toán này được giải hàng thế kỷ trước rồi.”

Apple nói rằng, mặc dù cả hai vụ nổ đều có liên quan đến bụi nhôm, nhưng nguyên nhân chính lại khác nhau. Tuy nhiên công ty này từ chối cung cấp thêm chi tiết. Bản báo cáo thêm rằng Apple hiện đang điều tra toàn bộ công xưởng đánh bóng sản phẩm nhôm và đặt thêm các biện pháp bảo vệ an toàn hơn. Tất cả các nhà cung cấp đều đã thực hiện các biện pháp đối phó cần thiết, ngoại trừ 1 hiện vẫn đang đóng cửa.

Còn với gia đình của Lai, câu hỏi vẫn còn đó. “Chúng tôi không rõ vì sao Lai chết”, mẹ của Lai nói bên cạnh ngôi mộ của anh “Chúng tôi thật sự không hiểu điều gì đã xảy ra.”

                                            Description: http://graphics8.nytimes.com/images/2012/01/26/business/JP-APPLE-2/JP-APPLE-2-articleInline.jpg

Đài tưởng niệm của Lai Xiaodong ở quê nhà.

Xổ số của Apple

Mọi năm, khi rộ lên tin đồn về sản phẩm sắp tới của Apple, nhiều trang Web cùng với các ấn phẩm thương mại lại bắt đầu dò xét xem ai sẽ là nhà cung cấp may mắn trúng thưởng xổ số Apple lần này. Hợp đồng với Apple có thể nâng giá trị của công ty tới hàng triệu đô nhờ vào bằng chứng về chất lượng sản xuất. Nhưng hiếm công ty nào có thể khoe khoang được về điều này, đơn giản vì Apple thường bắt ký một hợp đồng đảm bảo rằng họ sẽ tiết lộ bất cứ điều gì, kể cả về bản hợp đồng.

Sự thiếu minh bạch đó đã giữ bí mật cho các kế hoạch của Apple. Nhưng nó cũng tạo ra một rào cản cho việc cải thiện điều kiện làm việc.

Trong tháng này, sau vô số yêu cầu từ các tổ chức vận động và tin tức, trong đó có cả New York Times, Apple mới công bố một danh sách với tên của 156 nhà cung cấp. “Số công ty này chiếm đến hơn 97% chi phí chúng tôi bỏ ra để sản xuất các sản phẩm.”

Tuy nhiên, tên của hàng trăm công ty có hợp đồng gián tiếp vẫn chưa được tiết lộ. Và danh sách này không bao gồm địa điểm của các nhà máy. Nhiều tổ chức giám sát nói rằng khi có ý định kiểm tra những công xưởng sản xuất của Apple, họ đều bị cấm cửa – theo lệnh của Apple.

                                       Description: http://graphics8.nytimes.com/images/2012/01/26/business/JP-APPLE-3/JP-APPLE-3-articleInline.jpg

     Một phân xưởng sản xuất iPad.

“Chúng tôi đã bàn việc này hàng trăm lần,” một cựu giám đốc Apple nói. “Tuy luôn có một cam kết về các quy tắc ứng xử trong nội bộ công ty. Nhưng việc thực sự thay đổi lại gây ra mâu thuẫn với bí mật và mục tiêu kinh doanh.” Nhiều cựu nhân viên của Apple nói rằng họ thường bị cấm tham gia trong các tổ chức bên ngoài.

“Thực sự là có một văn hóa bí mật gây tác động lên mọi thứ,” cựu giám đốc này nói.

Nhưng cũng có nhiều công ty công nghệ hoạt động khác hẳn.

“Chúng tôi trao đổi rất nhiều với những tổ chức bên ngoài,” Gảy Niekerk, giám đốc bộ phận nhân sự của Intel nói. “Thế giới rất hỗn độn, vì vậy nếu không trao đổi với các tổ chức bên ngoài, chúng ta đang bỏ lỡ nhiều điều.”

Với vị thế đứng đầu của mình, nếu Apple thực sự có thay đổi, điều đó sẽ giúp cải thiện nền kinh doanh. Tuy nhiên, xét cho cùng, Apple không phải đối mặt với bất cứ áp lực nào cả. Theo một cuộc khảo sát của New York Times hồi tháng 11, 56% không thấy bất cứ điều tiêu cực gì ở Apple. 14% nói rằng điều tệ nhất là sản phẩm của họ quá đắt. Chỉ có 2% nhắc đến điều kiện làm việc ở nước ngoài.

Những người như bà White từ Harvard nói rằng chỉ đến khi người tiêu dùng đưa ra những đòi hỏi cao hơn về điều kiện làm việc của công nhân trong các nhà máy ở nước ngoài – điều họ đã làm với Nike và Gap – mới khiến Apple thay đổi nhanh chóng.

Một giám đốc đương nhiệm ở Apple đã nói: “Bạn có thể sản xuất trong những nhà máy an toàn, thoải mái hoặc có thể tái sản xuất sản phẩm mỗi năm, và khiến chúng rẻ hơn, nhanh hơn và tốt hơn, nhưng những tiêu chuẩn ở Mỹ lại quá khắc nghiệt.”

“Và ngay bây giờ, khách hàng quan tâm đến iPhone hơn là điều kiện làm việc ở Trung Quốc.”

                                                                                    Ngọc Vũ dịch theo The New York Times.


       

        Off Telex VNI VIQR



  
Các tin khác
Vị trí 01
Vị trí 02
Vị trí 03
Sinh hoạt Khoa học tháng 6/2013 Một số mẩu chuyện chưa kể về Bóng đá
Sinh hoạt Khoa học tháng 5/2013  Richard P. Feynman, một trong những nhà Vật lý kiệt xuất mọi thời đại.

Sinh hoạt Khoa học tháng 3/2013 Buổi sinh hoạt đầu Xuân Quý Tỵ


  • Ngọc Vũ
    Ngọc Vũ
    Tên thật : Vũ Tuấn Ngọc
    Sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, tốt nghiệp Đại học...
  • Phạm Thu Hằng
    Phạm Thu Hằng
    Phạm Thu Hằng
    Sinh năm 1975 tại Nam Định
    Công tác tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
    ...
  • Phạm Ngọc Điệp
    Phạm Ngọc Điệp
    Sinh ra và lớn lên tại Ninh Bình, yêu thích vật lý, đạt nhiều giải thưởng cấp tỉnh và...
  • Nguyễn Dung
    Nguyễn Dung
    Thạc sĩ Ngôn ngữ học, yêu thích văn chương, đã từng đăng bài trên tạp chí Văn học Tuổi...
  • Trần Thị Mai Hiên
    Trần Thị Mai Hiên
     Sinh năm 1981, tốt nghiệp Đại học Ngoại thương TP Hồ Chí Minh và Thạc sĩ ngành quản trị kinh doanh tại...
  • Ngô Minh Toàn
    Ngô Minh Toàn
    Sinh năm 1979, tốt nghiệp Đại học Khoa học Tự nhiên TP Hồ Chí Minh và Tiến sĩ ngành Vật Lý Sinh Học...
Tác giả Brian Greene Ngoài những công trình khoa học có giá trị về lý thuyết dây, Greene...
Mật Mã: Từ cổ điển đến lượng tử Trong lịch sử nhân loại đã xảy ra những cuộc chiến tranh tàn khốc, như hai cuộc thế...
Tác giả Silvia Arroyo Camejo Camejo không phải là con người khô cứng vì sách vở. Cô học múa ballet,...
Người bạn gái của lượng tử Mới 17 tuổi, Silvia Arroyo Camejo đã là tác giả của một cuốn sách ăn khách...
1. The scientist who‘s in love with literature
Pham Van Thieu loved writing and poetry from the moment he learnt to read. However, he wanted to be a mathematician. In the end he became a physicist. He has written 18 popular science books and is editor-in-chief of Physics and Youth Magazine.
2. Thư của GS.TSKH Đặng Vũ Minh gửi Tủ sách.
 Đây là bức thư của GS. TSKH Đặng Vũ Minh, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội, Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam..
3. Chương trình giao lưu Khoa học và Khám phá
Tháng 11/2009, NXB Trẻ cùng nhóm chủ biên bộ sách Khoa học và khám phá tổ chức buổi giao lưu xoay quanh những nội dung khoa học hiện đại.

Nhân viên 02
Hotline: 0985 27 28 35


contact@khoahocvakhampha.com.vn
admin@khoahocvakhampha.com.vn